Dom Książków w Tarnowie – modernistyczna willa przy ul. Chopina 16 to jedno z najbardziej niezwykłych dzieł powojennej architektury w Polsce. Dziś wystawiona na sprzedaż, może stać się muzeum modernizmu i miejscem wydarzeń kulturalnych. Społeczność architektoniczna walczy o jej przyszłość.
W Libercu, w spokojnej willowej dzielnicy Starý Harcov, stoi niewielki dom, który miał zrewolucjonizować czeskie budownictwo mieszkaniowe. Kostka uniesiona na smukłych stalowych słupach, otoczona dziś bujną zielenią – to prototyp prefabrykowanego domu montowanego zaprojektowany przez architekta słynnego Ještědu. Dom Karla Hubáčka to opowieść o modernistycznych marzeniach, pragmatyzmie życia codziennego i tym, jak wielki architekt przez pół wieku mieszkał w swoim własnym eksperymencie.
Spacerując ulicami polskich miast, mijamy dziesiątki budynków z PRL. Większość z nas przechodzi obok nich obojętnie, a część z niechęcią. Kojarzą się z szarością, brakami materiałowymi i trudnym okresem w historii kraju, choć wśród nich jest wiele wartościowego budownictwa.
Są miejsca, które nie potrzebują słów. Miejsca, w których architektura sama mówi o tym, czego nie da się wypowiedzieć. Mauzoleum na Majdanku w Lublinie to jedno z takich miejsc – monumentalny, brutalistyczny pomnik, który od ponad pół wieku stoi na krańcu byłego obozu koncentracyjnego.
Warszawska architektura lat 40. i 50. kojarzy się przede wszystkim z Pałacem Kultury i socrealistycznymi gmachami MDM. Tymczasem nie tak daleko od centrum, bo na popularnym Mokotowie, stoi budynek, który opowiada zupełnie inną historię. Garaż Zajezdni Służby Zdrowia przy ul. Woronicza to nie jest obiekt, który zatrzymuje przechodniów efektowną fasadą.
Ryga to bardzo zróżnicowane architektonicznie miasto. Można zobaczyć tutaj nie tylko modernizm, ale także secesję czy architekturę drewnianą. Wraz z pobliskim kurortem Jurmala stanowi świetny pomysł na weekendowy wypad dla entuzjastów architektury. Sprawdź co zobaczyć w Rydze i okolicach.
Hotel Tatry to budynek, w którym czas zatrzymał w latach 70, a wnętrza wciąż opowiadają historię tamtej epoki. Tutaj modernizm przeplatał się z wysokiej jakości sztuką i tradycyjną górską architekturą, a majestatyczne pejzaże były tłem dla politycznych rozgrywek.
Hotel NAT w Piwnicznej-Zdroju, dawniej OLW „Smrek”, to jeden z tych obiektów, które łączą w sobie rygorystyczną funkcjonalność modernizmu z subtelnymi nawiązaniami do lokalnego kontekstu. Ten budynek nie sili się na stylizację pod góralską chatę – zamiast tego operuje czystą formą, nadal wpisując się w lokalny kontekst kulturowy.
W centrum Szczecina działa miejsce, którego nie da się pomylić z żadnym innym – Bar Pasztecik. Pierwotnie miał pełnić funkcję ekspresowego punktu gastronomicznego, wzorowanego na zachodnich barach szybkiej obsługi. Chrupiące bułeczki nadziewane kapustą, mięsem lub serem – błyskawicznie podbiły serca szczecinian.
Był czas, kiedy w architekturze liczyła się przyszłość. Przyszłość, którą obiecywała era kosmiczna i zimnowojenna rywalizacja supermocarstw. W tym duchu w Bratysławie wzniesiono Hotel Sputnik. Dziś zamknięty na stałe, pozostaje wyrazistym reliktem retro wizji przyszłości.
Na skarpie, w cieniu sosen i wstęg chmur odbijających się w lustrze jeziora, ktoś w 1972 roku wcisnął dwa proste modernistyczne budynki. I dobrze zrobił, bo dzięki temu mamy dziś do czynienia z miejscem wręcz kultowym. Ośrodek Stawiska w Stawiskach na Kaszubach to jedno z tych miejsc, które powstały nie z miłości do awangardy, ale z potrzeby. W rezultacie dały jednak architekturze więcej, niż niejeden konkursowy projekt z lat 60.
Gdy w 1970 roku restauracja Czartak rozpoczynała swoją działalność, opisywano ją jako „najpiękniejszą restaurację w powiecie wadowickim”. Pomimo prostej bryły i niewielkiej skali tytuł ten zawdzięczała przede wszystkim ceramicznym dekoracjom wykonanym przez Bolesława Książka we współpracy ze Spółdzielnią „Kamionka” w Łysej Górze.